Polubowny podział majątku – wzór umowy, jak poprawnie przygotować?

Polubowny podział majątku (umowny dział majątku) to praktyczne rozwiązanie, gdy strony chcą samodzielnie uzgodnić, kto przejmuje konkretne składniki majątku oraz czy i w jakiej wysokości nastąpi spłata lub dopłata. Taki dokument bywa wykorzystywany po rozwodzie, po ustaniu wspólności majątkowej albo po zakończeniu konkubinatu, jeśli strony wspólnie nabywały rzeczy.

Wzór umowy powinien jasno identyfikować strony (dane osobowe, PESEL/NIP, adres), wskazać podstawę powstania i ustania wspólności (np. małżeństwo i data rozwodu) oraz precyzyjnie opisać przedmiot podziału: nieruchomości, samochody, środki na rachunkach, ruchomości, udziały, a także ewentualne zobowiązania powiązane z majątkiem (np. kredyt).

Kluczowe są: wycena składników, sposób rozliczeń (termin i forma płatności, numer rachunku), terminy wydania rzeczy oraz oświadczenia stron (np. o braku dalszych roszczeń po wykonaniu umowy). W praktyce trzeba pamiętać, że przy nieruchomościach najczęściej wymagana jest forma aktu notarialnego — sam wzór pomaga uporządkować ustalenia, ale może nie wystarczyć do przeniesienia własności.

Umowa o polubowny podział majątku

Zawarta w dniu [DD.MM.RRRR] w [Miejscowość] pomiędzy:
  • Strona A: [Imię i nazwisko], PESEL: [_____], adres: [_____]
  • Strona B: [Imię i nazwisko], PESEL: [_____], adres: [_____]

§1. Podstawa i cel umowy

1) Strony oświadczają, że łączyła je wspólność majątkowa wynikająca z: [np. małżeństwa zawartego dnia ____], która ustała w dniu: [____] na podstawie: [np. prawomocnego wyroku rozwodowego / umowy majątkowej].
2) Celem umowy jest polubowny podział majątku wspólnego oraz rozliczenie ewentualnych spłat/dopłat.

§2. Składniki majątku objęte podziałem

Strony zgodnie ustalają, że na dzień podpisania umowy do podziału podlegają następujące składniki:
Składnik Opis / identyfikacja Wartość (PLN)
Nieruchomość (opcjonalnie) [Adres, nr KW, udział] [____]
Samochód [Marka, model, VIN, nr rej.] [____]
Środki pieniężne [Bank, rachunek, stan na dzień ____] [____]
Ruchomości [np. AGD/RTV, meble – załącznik nr 1] [____]

§3. Sposób podziału

1) Strona A otrzymuje na wyłączną własność: [wymienić składniki].
2) Strona B otrzymuje na wyłączną własność: [wymienić składniki].

§4. Spłaty i rozliczenia

1) Tytułem wyrównania udziałów Strona [A/B] zapłaci Stronie [B/A] kwotę [____] PLN (słownie: [____]) do dnia [____].
2) Płatność nastąpi przelewem na rachunek: [nr rachunku] lub gotówką za pokwitowaniem.
3) W razie opóźnienia strony mogą ustalić odsetki: [np. ustawowe za opóźnienie].

§5. Wydanie rzeczy i dokumentów

1) Wydanie ruchomości nastąpi do dnia [____] w miejscu [____] na podstawie protokołu przekazania.
2) Strony przekażą sobie dokumenty związane ze składnikami (np. dowód rejestracyjny, polisa, instrukcje) w terminie [____].

§6. Oświadczenia stron

  • Strony oświadczają, że podane wartości są ustalone wspólnie i odzwierciedlają ich zgodną ocenę.
  • Po wykonaniu umowy strony nie będą zgłaszać dalszych roszczeń z tytułu podziału majątku objętego niniejszą umową, z zastrzeżeniem ukrytych składników ujawnionych później.
  • Każda ze stron ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania osobiste; zobowiązania wspólne: [opisać, np. kredyt – zasady spłaty].

§7. Koszty i postanowienia końcowe

1) Koszty sporządzenia umowy ponoszą: [po połowie / Strona A / Strona B]. Koszty notarialne (jeśli wymagane) ponoszą: [____].
2) Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, a gdy przepis szczególny tego wymaga – formy szczególnej (np. aktu notarialnego).
3) Umowę sporządzono w 2 jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

Podpis Strony A: ______________________
Podpis Strony B: ______________________
Data sporządzenia wzoru: 29 kwietnia 2025
Strona 1

jak poprawnie przygotować umowę o polubowny podział majątku

Wzór możesz wykorzystać jako projekt do uzgodnień, jednak przed podpisaniem dopilnuj, by opis majątku był jednoznaczny. Przy ruchomościach podawaj cechy identyfikujące (np. numer VIN, numer seryjny, marka/model), a przy środkach pieniężnych: bank, numer rachunku i stan na konkretny dzień. Jeśli wchodzą w grę udziały w spółkach, dopisz liczbę i wartość udziałów oraz podstawę nabycia.

najważniejsze elementy do modyfikacji we wzorze

wykaz składników i załączniki

Tabela w szablonie jest przykładowa. W praktyce wygodnie jest dodać załącznik nr 1 (lista ruchomości) oraz załącznik nr 2 (np. potwierdzenia sald/wyceny). Jeżeli składniki mają różne wartości rynkowe, warto wskazać, skąd pochodzi wycena (np. ogłoszenia, operat, wycena rzeczoznawcy) albo zapisać, że strony przyjmują wartości umowne.

spłata, dopłata i zabezpieczenia

Jeśli jedna strona ma spłacić drugą, wpisz precyzyjnie: kwotę, termin, sposób zapłaty i numer rachunku. Gdy kwota jest wysoka, rozważ dopisanie harmonogramu rat, klauzuli o odsetkach oraz prostego zabezpieczenia (np. dobrowolne poddanie się egzekucji w akcie notarialnym – jeśli strony i tak idą do notariusza).

na co uważać: forma, podatki i zobowiązania

czy potrzebny jest notariusz

Jeżeli umowa ma przenieść własność nieruchomości (albo udziału w nieruchomości), co do zasady potrzebujesz aktu notarialnego. Ten wzór może wtedy pełnić rolę listy ustaleń do kancelarii notarialnej lub załącznika porządkującego podział pozostałych rzeczy.

kredyt a podział majątku

Sam podział majątku między stronami nie zmienia automatycznie umowy kredytowej z bankiem. W części o zobowiązaniach dopisz, kto faktycznie spłaca raty, jak strony rozliczą dotychczasowe wpłaty oraz że ewentualne przejęcie długu wymaga zgody banku.

postanowienia końcowe, które warto dodać

W zależności od sytuacji możesz rozszerzyć wzór o: klauzulę poufności, wskazanie właściwości sądu (na wypadek sporu), zapis o wydaniu kluczy/dostępów (np. do kont, garażu), a także o oświadczenie o braku ukrytych składników i procedurę rozliczenia, gdyby taki składnik ujawnił się po podpisaniu umowy.